ملائکه بخش دوم
طبقات خلقت
بسم الله الرحمن الرحیم
طبقات خلقت
در تاریکی مطلق او بود و هیچکس نبود. در واقع خدا بود و هیچ ماهیتی غیر از او نبود , و خداوند از ذات خود در تاریکی مطلق , نور شفق مانندی مرکب از سبز و سفید صادر و ساطع کرد .
در تاریکی مطلق نوری ظهور کرد , حق در آن نور تجلی کرد و در آن نور اول سریان وجودی پیدا کرد.
نور دوم از تجلی حق ب نور اول شکل گرفت ( در اینجا مرحله پایه گذاری عوالم هستی غیر مادی , مادون ذات مطلق حق را بیان میکند) از تجلی اول نور اول به وجود آمد و از تجلی حق بر نور اول نور دوم به وجود آمد.
از تجلی سوم که حق بر نور دوم کرد نور سوم به وجود آمد . و از تجلی حق بر نور سوم نور چهارم و پنجم به وجود آمده اند. پنج نور به همراه تاریکی بی رنگ بود که شش مرحله را رقم زد .
نور اول که اولین مخلوق حق بود که به نور اول معروف است ( سبز شفق مانند است)
نور دوم که دومین تجلی و مخلوق حق است ( ابی رنگ است)
نور سوم که سومین تجلی حق است ( قرمز رنگ است)
نور چهارم ( سبز ادغام با زرد و است)
نور پنجم ( ارغوانی رنگ است)
نور های پنج گانه انوار قاهره حق هستند , پنج نور ابتدایی و نور بیرنگ که سایر انوار از آن نور بیرنگ تجلی کردند.
نور بی رنگ که از آن به صبغه الله در قرآن تعبیر شده است حقیقت بی مثال اللهی است که منشا پنج نور ابتدایی دیگر است که به انوار قاهره معروفند.
انوار پنجگانه نخستین تجلیات حضرت حق هستند.
انوار قاهره فوق هستی و فوق سایر موجودات هستند و تحت اراده حق در سلسله مراتب هستی و مخلوقات قرار دارند.
انوار قاهره قبل از خلقت هستی وجود داشته اند , آنها تجلیات ویژه حق میباشند. در مرتبه پایین تر از انوار قاهره ملائک عالین قرار دارند , که خداوند آنها را برای کار گذاری و خدمت در سلسله مراتب خلقت , خلق کرد . ولی این گروه از ملائک بلافاصله پس از توجه حضرت حق و انوار قاهره مبهوت و واله وجود این انوار شش گانه شده اند و هستی خویش را فراموش کرده اند , و در هیمانو حیرت فرو رفتند و هیچگاه بیرون نیامده اند.
این ملائکه آنچنان در حق غرق شدند که در عین هستی نیستند.
در درجات پایین تر , خداوند حاملین پایه اول از ملائکه را خلق کرد . این حاملین کارگزاران رده اول از ملائکه اللهی هستند. این ملائک حاملین عرش اکبر و بالاتر از ملائک کارگزار در عالم هستی هستند که به حمل عرش اللهی در قرآن معروف هستند. ولی باید دانست که ما تعداد زیادی عرش و عوالم داریم که هر کدام برای خود حاملین مخصوص به خود را دارند , که عوالم مادون خود را کنترل و مدیریت میکنند , ولی این حاملین عرش اکبر از سایر حاملین عوالم دیگر بالاتر و برترند و در سلسله مراتب طولی هستی در بالاترین رتبه قرار دارند.
حاملین عرش اکبر ( حاملین رتبه اول ) قابلیت دیدن انوار قاهره و توجه به عوالم اعلا را ندارند , در واقع خداوند این قابلیت را از حاملین عرش گرفت چون آنها هم اگر متوجه انوار میشدند مثل مهیمن غرق , و فانی در حق , و انوار قاهره میشدند.
حاملین عرش اعلا ملائک مغرب را ایجاد کردند , حاملین عرش هشت فرشته میباشند که در قرآن سوره ی حاقه آیه هفدهم به آن اشاره شده است.
وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ
و فرشتگان بر اطراف آسمان (منتظر فرمان حق) باشند و عرش پروردگارت را در آن روز هشت ملک مقرّب بر فراز سرشان (یا فراز سر مردم) بردارند.
بین حاملین عرش اعلی و ملائک مقرب که کارگزاران آنها در عوالم هستی میباشند , 99 هزار پرده یا مرتبه و فاصله وحجاب وجود دارد , این فواصل اشاره به مراتب پایین تر هستی نسبت به مخلوقات پایین تر از عرش اعلی میباشد.
علت وجود 99 هزار حجاب یا فاصله یا مرتبه در هستی تا خلقت ملائک مقرب این است که اگر این مقدار از حجاب ها نمیبودند بر سر ملائک مقرب همان اتفاقی می آمد که در اثر توجه ملائک عالین به انوار قاهر آمد لذا این حجاب ها به خواست الهی ایجاد شد تا به مشابه فیلتری باشد تا از شدت انوار اولیه کاسته شود تا سایر مخلوقات بتوانند هستی پیدا کرده و بدون محو شدن در آن انوار شش گانه وجود داشته باشند.
ملائک حامل اولیه به اراده ی الهی و دستور حق از خودشان نمونه هایی همانند به تعدادی بیشمار خلق کرده اند یعنی سری های هشت تایی از ملائک عرش اکبر خلق شد , که هر کدام برای خودشان ملائک مقرب , کرسی و عوالم زیر مجوعه خود را ایجاد کرده اند و سلسله مراتب طولی و عرضی هستی را به وجود آوردند که همگی آنها با 99 هزار حجاب فاصله از حمل عرش اکبر دستور میگیرند . تعداد این گروه هشتایی که خود عوالمی را زیر دست دارند بیشمار است.
سوره مدثر آیه 31
وَمَا جَعَلْنَا أَصْحَابَ النَّارِ إِلَّا مَلَائِكَةً ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَيَزْدَادَ الَّذِينَ آمَنُوا إِيمَانًا ۙ وَلَا يَرْتَابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَ ۙ وَلِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ ۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْبَشَرِ
و ما خازنان دوزخ را غیر فرشتگان (عذاب) قرار ندادیم و عدد آنها را جز برای فتنه و محنت کفّار (نوزده) نگردانیدیم تا آنکه اهل کتاب هم یقین کنند (که ذکر این عدد مطابق تورات و انجیل است با آنکه صاحب قرآن به کتب آسمانی عالم نبوده و البته کلامش به وحی خداست و ایمان آرند) و آن بر یقین مؤمنان هم بیفزاید و دیگر در دل اهل کتاب و مؤمنان به اسلام هیچ شک و ریبی نماند و تا آنان که در دلهاشان مرض (شک و جهالت) است و کافران نیز (به طعنه) گویند که خدا از این مثل (که عدد فرشتگان عذاب را نوزده شمرده است نه بیش و کم) چه منظور داشت؟ بلی این چنین (قرار داد تا) هر که را خواهد به ضلالت بگذارد و هر که را خواهد هدایت نماید و هیچ کس از (عده بیحد) لشکرهای پروردگارت غیر او آگاه نیست و این (آیات ذکر دوزخ) جز برای پند و موعظه بشر نخواهد بود.
پس بین ملک مقرب جبرائیل که اعظم مقربان است تا ملائک عرش اکبر 99 هزار حجاب فاصله است . ملائک حمل عرش برای حیات سایر عوالم از طرف حق دستور گرفتند.
خداوند فرمودند مخلوق اولم را که عقل نام باشد هدیه میدهم تا هر مخلوقی خواست از پایین ترین مرتبه تا انوار قاهره و فوق آن را میسر کند . و به واسطه ی عقل برسند. عقل را در بین تمام مجودات تقسیم کرده اند که هر مخلوقی به اندازه ی خودش دریافت کرد پس برای سیر از فرش تا عرش تا فوق عرش و گذر از حجاب های 99 هزار گانه و رسیدن به انوار قاهره و فوق آن تنها مدد کار عقل است.
تمام مخلوقات از مخلوق عقل ذره ای ودیعه دارند , عقل تنها وسیله و ابزار سیر طولی عوالم و طبقات هستی است که به واسط آن میتوان تا نورالانوار و نور اول صعود کرد , در واقع راهنمای موجودات برای رسیدن به مراتب فوق همان عقل است که در بین ملائکه مقرب حضرت جبرائل سلام الله علیه مصداق کامل آن میباشد.
از طرفی در معارف عرفانی و متون حکمی بزرگان اسلامی از ملائکه تعبیر به عقول شده است .
از جمله تعبیر شیخ الاشراق سهروردی, حکیم بزرگ ایرانی از جبرائیل به عقل سرخ در متون حکمی خود مصداق این مدعا است.
پس کارگزاران عرش اکبر , عوالم مخلوقات پایین و ملائک سفلی را خلق کرده اند باذن الله که همگی در سلسله طلوع خلقت مادون 99 هزار حجاب هستند.
اینها فرمانروایان عالم هستند و خداوند بر این ملائک عرش سمیع و بصیر و تسلط دارد و فوق آنها فرمانروایی میکند.
پس از خلقت عرش در هر عالم ملائک حامل عرش آن عالم , عوالم و مراتب مادون خود را خلق کرده اند , در ابتدا ملائک مقرب خلق شده اند . ملائک مقرب که چهار نفرند در واقع مقرب مقربین هستند , چون هر کدان از آنها ده مقرب زیر مجموعه دارد که عدد اصلی مقربین را به 44 میرساند ( توضیح : هر مقرب خود 10 نفر زیر مجموعه دارد که با سر دسته اش میشود 11 مقرب و یازده ضربدر 4 حاصل میشود 44 , از نظر تناظر عددی اگر دو عدد را در رقم 4+4 را با هم جمع کنیم میشود 8 که تعداد ملائک حمل عرش است).
پس مجموعه عددی ملائک مقرب با تعداد ملائک حمل عرش هر عالم برابر است.
هنوز در اصطلاحات و عرف قرآن و سلسله مراتب خلقت این مراتب جز عوالم بالا و اعلا محسوب میشود , البته در مقایسه با عوالم تحتانی هستی .
ملائک مقرب پس از کسب اجازه از حضرت حق دستور به ایجاد و خلق اولین ماهیت تاثیر پذیر را بدست میاورند.
جبرائیل هر عالم , خالق و مدبر و رب النوع حیات آن عالم است و در تمامی احکام بر سایر مقربین برتری دارد جز پیچیدن عالم هستی که حکمش مستقیم از طرف حضرت حق به اسرافیل میرسد و در این مورد استثنا از جبرائیل فرمان نمیبرد , ولی در سایر مراتب زیر مجوعه جبرائیل است .
پس از ملائک نورانی الهی و عوالم آنها مراتب پایین تر از موجودات خلق شده اند , که از پایین ترین این مخلوقات عنصر نا ( اتش) بوده اند و به اجنه معروفند .
سوره الرحمن آیه 15
وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ
و جنّیان را از رخشنده شعله آتش خلق کرد.
و در پایین ترین مرتبه پس از خلقت تمامی موجودات نوری و ناری و عالم مادی حق دستور به خلق مخلوقی از پست ترین و پایین ترین عنصر داد , چون به ملائک گفته بود اراده کرده ام پست ترین و پایین ترین مخلوق را به بالاترین مرتبه برسانم ( توجه : پست و پایین در اینجا منظور از نظر رتبه وجودی و مرتبه و نوبت خلقت است نه به معنی حقارت و رذالت , که در عرف فارسی از این اصطلاح فهمیده میشود , چون اگر توجه داشته باشید هر قدر از مبدا انوار فاصله میگیریم شدت نور کمتر و ضعیف تر میگردد و سیطره ماده و ضعف وجود نمایان میشود , این همان شدت و ضعف یا به اصطلاح فلسفه اسلامی تشکیک در وجود و مراتب هستی میباشد , که هر چه از عوالم و مبدا خلقت به سمت عالم ماده نزدیک تر میشویم , نور مطلق و قدرت شدت و احکام وجود ضعیف تر و به اصطلاح پست تر و پایین تر می آید , این مطلب در کتاب های عرفا و فلاسفه اسلامی به وفور و مفصل توضیح داده شد , مخصوصا در آثار شیخ اشراق و ملاصدرا .)
در بین ملائک الهی بحث بر چگونگی سیر و ارتقا در مراتب هستی به واسطه س عقل در گرفت , بر خلاف تصور عوام ملائک الهی که خود عقل محض هستند و خود از حقیقت نور عقل به بهترین وجه برخوردا هستند و دارای اختیار و قدرت انتخاب و تشخیص کامل میباشند , حتی قدرت نافرمانی دارند ولی هرگز از امر پروردگار نافرمانی نمیکنند , اینطور نیست که ملائک مثل ربات ها از خود قدرت اراده و تشخیص نداشته باشند , هر چند در دنیای صنایع بشری ربات ها نیز به مرحله ای رسیده اند که قدرت تشخیص و تصمیم گیری دارند. چه برسد به عقول مجرد الهی که فرشتگان پروردگار باشند.
خداوند برای نشان دادن نحوی استفاده از عق برای رسیدن به جمیع مراتب اوج و حفیض و جامعیت عقل, آدم را خلق کرد , آن هم از پاینن ترین عنصر یعنی خاک و در خلقت جسم آدم اولیه ملائک به امر الهی از پست ترین مواد یعنی خاک استفاده کرده اند.
سوره حجر ایه 26
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ
و همانا ما انسان را از گل و لای کهنه متغیر بیافریدیم.
این در حالی بود که اجنه را قبل از آن خلق کرده بوده اند.
سوره حجر ایه 27
وَالْجَانَّ خَلَقْنَاهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نَارِ السَّمُومِ
و طایفه دیوان را پیشتر از آتش گدازنده، خلق کردیم
توضیح : ( اگر توجه داشته باشید در آیات 26 تا 33 سوره حجر در خلقت انسان هم از ضمیر مفرد استفاده شده و هم از ضمیر جمع , هم از کلمه بشر استفاده شده هم کلمه انسان , در سوره های دیگری در قرآن ماده تشکیل دهننده آدم را از طین میباشد)
مثلا سوره ص آیه 71
إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِنْ طِينٍ
(یاد کن) هنگامی که خدایت به فرشتگان گفت که من بشری از گل خواهم آفرید.
و یا سوره صافات ایه 11 از طین لازب استفاده شده که باید توجه داشت این آیات همگی در طول یکدیگر هستند.
در ایه به نکته ای خاص توجه میدهد و با هم تناقضی ندارند.
در بسیاری از آیات مذکور ضمایر جمع برای فعل خلق استفاده شده که نشان از دست اندر کاری جمعی به عنوان کارگزاران خداوند در راستای خلقت دارد. در واقع ملائک الهی مجریان اراده ی خداوند در راستای مشعیت حضرت حق هستند و ذره ای از این امر تخطی ندارند .
سوره انبیا ایه 27
لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ
که هرگز پیش از امر خدا کاری نخواهند کرد و هر چه کنند به فرمان او کنند.
خداوند اراده فرمود در پایین ترین مخلوق , بالاترین سير خود را جای دهد که همانا بیشترین تجلی وجود خودش بود .
آدم را خلق کرد و بی واسطه سير خود را در او قرار داد تجلی 99 از 100 وجود خداوند بود.
ملائکه تقاضای رویت حضرت حق را کرده اند , پس حضرت حق بر یکی از عوالم تجلی کرد و آن عالم از بین رفت سپس خداوند بر کوهی که از آن ستونی از نور در میان عوالم بالا مشخص بود و در میان ملائک معروف بود تجلی کرد آن کوه نیز نابود گردید .
ملائک از عظمت خداوندی که تنها یکی از انوار مراتب مادون 99 هزار حجاب خود را تجلی داده بود به حیرت افتاده اند .
سپس خداوند اراده کرد که پس از این قدرت نمایی, تجلی کند در میان جمیع مخلوقات , آدم داوطلب شد , خداوند فرمودند : با اینکه آدم در داوطلب شدن برای این امر عظیم نادانی کرد ولی من در صداقت گفتار انسان حقانیت خود را جلوه میدهم و بعد از حمل امانت و القائ امانت الهی دستور به سجده بر آدم داد و انوار قاهره را در نسل آدم قرار داد .
آن انوار قاهره که تجلی خداوند بوده اند را در نسل آدم و ذریه اش تجلی داد و فرمودند صفات کبر و جبر من را در خلقت آدم و نسل او ببینید که چقدر میتوانند شریر باشند و صفات خیر مرا در این نسل ببینید که میتوانند بالاتر از ملائک عالین قرار گیرند.
ملائک بر آدم که حامل نور الهی شد سجده کرده اند ولی یک نفر سرپیچی کرد و رانده شد و داستان شیطان و آدم , همچنان که در قرآن هست شکل گرفت.
سوره بقره آیه 29 تا 38
سوره ص آیه65 تا 88
سوره طه ایه 116 تا 123
پایان
www.insidemind.ir
عالی بود واقعا متحیر کننده و جالب بود مرسی از اطلاعات کامل و جامعی ک در اختیار عوام میذارین
لاحول ولاقوه الا بالله...متحیرکننده بود وعالی...عقل چه نعمت بزرگی که قدرش را نمیدانیم...
الله اکبر
فقط میتونم بگم مطالب خیلی سنگین بود گیج شدم، ولی مطالب حیرت انگیزه، بیشتر متوجه شدم در این دنیا تنها نیستم
سلام جالب بود یک سوال این همه اطلاعات را از کجا آوردید منبع ویا سندی دارید از خود خدا؟ از خود جبرائیل؟ از خود ابلیس؟ لطفا جواب ایمیل کنید
مفید بود
خیلیی زیبا بود واقعا بعد از خواندن این مطلب خیلی از ابهاماتم رفع شد
بسيار عالي بود
بسيار عالي بود
واقعا هیچ چیز نمیدونستم...چقدر کم به این موضوع پرداخته شده...ممنون که ین اطلاعات عالی رو در اختیار همه گذاشتین