ملائکه بخش اول
فرشتگان الهی
بسم الله الرحمن الرحیم
آیه 1 سوره فاطر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَاعِلِ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۚ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
سپاس خدای راست که آفریننده آسمانها و زمین است و فرشتگان را رسولان (پیمبران خود) گردانید و دارای دو و سه و چهار بال و پر (قدرت) قرار داد، هر چه بخواهد در آفرینش میافزاید که خدا بر (بعث و ایجاد) هر چیز قادر است.
انواع ملائکه
به طور کلی خداوند دو گروه ملائکه دارد .
الف : ملائکه بدون بال
ب : ملائکه دارای بال
در ابتدای سوره فاطر در قرآن مجید به ملائکه بالدار اشاره شده.
بال در اصطلاح قرآن به معنی ارتباط خداوند با آن مخلوق است . هر چند تعداد بال ها کمتر باشد به این معناست که نزدیکی و تقرب آن ملک به خداوند بیشتر است. و حجاب های کمتری در ارتباط فرشته با خداوند وجود دارد .
پس به این ترتیب بال به معنی سطح و مرتبه ای است که ملک با خداوند دارد. اگر 4 بال داشته باشد یعنی چهار حجاب و مانع فاصله بین ملک و خداوند موجود میباشد . به این ترتیب خلقت این فرشته دارای چهار سطح و حجاب و مانع و واسطه کلی است تا خداوند برای مراتب بالاتر از خود ارتباط برقرار کردن.
در این صورت ملکی که دو بال دارد از همه ی ملائک مقام بالاتری دارد و نسبت به سایر فرشتگانی که 3 و یا 4 و یا بیشتر بال دارند بالاتر میباشند.
در کل تعداد بال , میزان حجاب و سطح ارتباطی ملک تا مبدا ( که همان نور هستی) میباشد.
اما هر بال دارای پر هایی است . پرها نماد توانایی و قابلیت های آن بال است مثل قدرت , علم , حیات , قدرت خلقت , و ....
در روایات معراج و احادیثی که پیامبر اسلام در کتب مسلمانان شیعه و سنی آمده با همین توضیحات مفهوم بال و پرها در مورد ملائکه روشن میشود.
مثلا پیامبر در مکاشفه ای حضرت جبرائیل را دیده است که دو بال خود را گسترده است و بال های این ملک مقرب از شرق تا غرب عالم گسترده شده است و بسیار عظیم است.
معنای این روایت این است که حضرت جبرائیل 2 حجاب و 2 سطح از مبدا خود فاصله دارد و این ملک الهی سیطره وجودیش تمام عالم هستی را فرا گرفته و بر همه عوالم خلقی حاکم و حکمفرماست.
در روایت دیگر به تعداد پر های جبرائیل اشاره شده که تعداد توانایی و قابلیت های این فرشته الهی است.
در مورد سایر ملائکه بال دار و تعداد بال ها و پرهایشان نیز همین اصول جاری میباشد. اما دسته ی دیگری از ملائکه هستند که بال ندارند. یعنی سطح و واسطه و حجاب بین این ملائکه و مبدا آفریننده آنها کمتر از ملائکه بال دار است.
این فرشتگان تقرب بیشتر و بالاتری به مبدا و نور هستی و حیات نسبت به ملائکه بالدار دارند.
این گروه از ملائکه در قرآن به ملایکه عالین معروف میباشند.
آیه 75 سوره ص
قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۖ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ
خدا به شیطان فرمود: ای ابلیس، تو را چه مانع شد که به موجودی (با قدر و شرافت) که من به دو دست (علم و قدرت) خود آفریدم سجده کنی؟ آیا تکبر و نخوت کردی یا از فرشتگان بلند رتبه عالم قدس اعلا بودی (که نمیبایست سجده کنند)
منظور از عالین در این آیه فرشتگان عالین هستند که هنگام فرمان الهی به آدم سجده نکردند لذا خداوند از ابلیس سوال میکند که نکند تو هم از عالین هستی که سجده نکردی؟!
در این آیه مشخص میشود که به غیر از ابلیس که به آدم سجده نکرد فرشتگان عالین نیز سر به سجده بر آدم فرود نیاورده اند.
علت عدم سجده این فرشتگان بلند مرتبه (عالین) چه بود ؟ آیا آنان مانند ابلیس نافرمانی کردند؟ یا مسئله دیگری در میان بود؟
در نگاه کلی عالین به سطح بالاتری از موجودات در قرآن اشاره و اطلاق میشود که از ملائکه و موجوداتی که بر آدم ابوالبشر سجده کرده اند بالاتر و برتر هستند.
و به علت تقرب بیش از حد به مبدا هستی و مقام محویت و توجه تام و تمام به مبدا هستی از توجه به سایر موجودات حتی وجود خود بازمانده اند. این گروه عالین شامل طبقاتی از ملائکه و انوار هستند که بیشتر به توضیح آنان خواهیم پرداخت.
پس عالین گروهی از فرشتگان و انوار الهی اند که خارج از دایره سجده کنندگانبر حضرت آدم بودند و از آنها بالاتر و برترند.
یک گروه دیگر از ملائکه بدون بال که از ملائکه مقرب نیز میباشند حاملین عرش نام دارند. که وظیفه دریافت اطلاعات و پخش کردن حقایق , علوم حیات , و جمیع مطالب را از طرف خداوند به سایر ملائک مرتبه های پایین تر بر عهده دارند.
سوره الحاقه آیه 17 به این امر اشاره دارد.
وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ
و فرشتگان بر اطراف آسمان (منتظر فرمان حق) باشند و عرش پروردگارت را در آن روز هشت ملک مقرّب بر فراز سرشان (یا فراز سر مردم) بردارند.
و در سوره غافر آیه 7 نیز به حمل کردن عرش و نوع فغالیت ها و توانایی ایشان اشاره دارد.
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ
فرشتگانی که عرش (با عظمت الهی) را بر دوش گرفته و آنان که پیرامون عرشند به تسبیح و ستایش حق مشغولند، هم خود به خدا ایمان دارند و هم برای اهل ایمان از خدا آمرزش و مغفرت میطلبند که ای پروردگاری که علم و رحمت بیمنتهایت همه اهل عالم را فرا گرفته است، گناه آنان که توبه کردند و راه (رضای) تو را پیمودند ببخش و آنان را از عذاب دوزخ محفوظ دار.
سوره زمر آیه 75 نیز به این فرشتگان اشاره دارد.
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ۖ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
و (در آن روز) فرشتگان (رحمت) را مشاهده کنی که گرداگرد عرش (با عظمت الهی)در آمده و به تسبیح و ستایش خدایشان مشغولند و میان اهل بهشت و دوزخ به حق حکم شود و (همه زبان به حمد خدا گشایند و) گویند: سپاس و ستایش خاصّ خدای یکتا پروردگار جهانیان است.
گروهی بالاتری از ملائک که در اثر شهود خداوند و انوار الهی مدهوش و حیران هستند ملائک مهیمین هستند , که پس از خلقت به حق توجه کرده اند و در عظمت وجود نور الهی و ادراک آن انوار حیران وسرگشته شده اند و نیست گشته اند و دیگر غیر آن انوار و توجه به آن انوار و عظمت آن انوار به هیچ چیز و کار دیگری توجه ندارند . آنها هستند ولی نیستند و فانی در انوار مافوق خود گشته اند و دیگر چیزی غیر از آن انوار را درک و توجه نمیکنند , به بیان دیگر این ملائک مسخ وجود آن انوار با عظمت گشته اند و از لحظه ی اولین توجه , دیگر فانی و مسخر آن انوار شده اند به حدی که خود را نیز فراموش کرده و از وجود خویش باز مانده اند
ادامه دربخش دوم ملائکه ارائه میشود
WWW.INSIDEMIND.IR
فوقالعاده
قشنگ و زیبا
Mersi az zahamateton